به گزارش گروه رسانه ای ایران – گرا؛ علیاصغر داداشپور، مدیرکل شیلات استان گیلان، در حاشیه مراسم رهاسازی بچه ماهیان خاویاری در رودخانه سفیدرود اظهار کرد: بیش از یک میلیون قطعه بچهماهی خاویاری آماده رهاسازی در دریای خزر است که امروز ۷۰ هزار قطعه از گونههای ازون برون، قره برون و سایر گونهها در این رودخانه رها سازی شد.
وی با اشاره به این که ماهیان خاویاری از ارزشمندترین ذخایر دریای خزر محسوب میشوند، افزود: بهرهبرداریهای بیرویه و صیدهای غیرمجاز در سالهای گذشته، این گونهها را در آستانه انقراض قرار داده است و وظیفه ما به عنوان دستگاه حاکمیتی، حفاظت و بهرهبرداری اصولی با رویکرد بازسازی ذخایر است.
داداشپور با تاکید بر بهبود شاخصها در سال جاری گفت: تولید و تکثیر ماهیان خاویاری در استان نسبت به سال گذشته بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته و میانگین وزن بچه ماهیان رها سازیشده به بیش از ۶ گرم رسیده که بالاتر از استاندارد بینالمللی (معمولا ۴-۵ گرم) برای رهاسازی در دریا است که این موضوع شانس بقای ماهیان را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
وی تصریح کرد: مولدین مورد نیاز از طریق شرکتهای تعاونی پره صیادی و مدیریت ماهیان خاویاری تامین و به مراکز بازسازی ذخایر شهید بهشتی سنگر و مرحوم یوسفپور سیاهکل منتقل شدهاند که عملیات تکثیر، پرورش لارو و نگهداری بچهماهیان در همین مراکز انجام گرفته است.
مدیرکل شیلات گیلان از ظرفیتهای اقتصادی این حوزه نیز گفت: هماکنون نزدیک به چهار هزار تن ماهیان خاویاری در استان تولید میشود و توسعه شهرکهای شیلاتی، پرورش ماهی در قفس و مزارع پرورش ماهیان خاویاری از برنامههای اصلی ماست چرا که توسعه فرآوری خاویار به عنوان محصولی صادراتمحور و ارزآور میتواند به رونق اقتصادی گیلان کمک کند.
وی یادآور شد: سالانه بیش از ۱۰۰ میلیون قطعه انواع بچهماهیان خاویاری و استخوانی در رودخانههای منتهی به دریای خزر در سطح استان گیلان رهاسازی میشود و امیدواریم با افزایش ظرفیت این مراکز، این ذخایر گرانبها برای نسلهای آینده حفظ شود.
داداش پور با بیان این که رسیدن وزن بچهماهیان خاویاری به بالای ۶ گرم (در مقایسه با استاندارد ۴ گرم) یک نقطه عطف فنی محسوب میشود گفت: بچه ماهیان سنگینتر، سیستم ایمنی قویتر، توانایی شنا و فرار از شکارچی و تحمل بهتر شوری و دما را دارند و این دستاورد نشاندهنده بهبود مدیریت تغذیه و پرورش در مراکز بازسازی است.
وی اظهار داشت: همچنین افزایش ۳۰ درصدی تکثیر هم میتواند ناشی از تامین بهتر مولدین با کیفیت، کاهش تلفات در مراحل لاروی و افزایش کارایی مراکز تکثیر باشد و با این حال، نکته کلیدی، «ژنتیک جمعیت» است.
داداش پور با اشاره به این که افزایش صرف تعداد بدون توجه به تنوع ژنتیکی مولدین، خطر همخونی و کاهش مقاومت جمعیت را در دراز مدت به همراه دارد افزود: رها سازی بچهماهی حتی با وزن بالا، در صورتی که رودخانهها آلوده، مسدود شده یا صید غیرمجاز ادامه یابد، اثر بازسازی کنندگی نخواهد داشت و موفقیت این برنامه منوط به کنترل موثر صید غیرمجاز، احیای مناطق تخمریزی طبیعی و کاهش آلودگیهای نفتی و کشاورزی در حوضه خزر جنوبی است.
تاکید مدیرکل شیلات گیلان بر مشارکت بخش خصوصی در تامین مولدین، ایدهای هوشمندانه است. ورود تعاونیهای صیادی و مزارع خصوصی به چرخه تامین مولدین سالم، میتواند ضمن کاهش هزینههای دولتی، حس مالکیت و مسوولیت پذیری صیادان را در حفظ ذخایر افزایش دهد؛ با این حال، باید قوانین سختگیرانهای برای جلوگیری از صید مولدین وحشی و جایگزینی آن با مولدین پرورشی – وحشی تدوین شود.
وی ضمن اشاره به این که توسعه پرورش ماهی در قفس و شهرکهای شیلاتی راهبردی درست برای کاهش فشار بر ذخایر وحشی است بیان داشت: اما باید مراقب اثرات زیستمحیطی قفسها (تجمع مواد آلی، انتقال بیماری) در دریای خزر بود و همچنین برای خاویار صادراتی، رعایت استانداردهای بینالمللی (CITES) و برندسازی منطقهای گیلان ضروری است.
داداش پور تصریح کرد: برنامه رها سازی بیش از یک میلیون قطعه بچهماهی خاویاری با وزن استاندارد بالاتر از میانگین جهانی، گامی موثر و امیدوارکننده در مسیر بازسازی ذخایر رو به انقراض دریای خزر است.
وی با بیان این که افزایش ۳۰ درصدی تکثیر در گیلان نشاندهنده ارتقای توان فنی و مدیریتی مراکز بازسازی است گفت: با این حال، موفقیت این اقدام زیستمحیطی و اقتصادی، تنها به رها سازی محدود نمیشود.
مدیرکل شیلات گیلان مبارزه جدی با صید غیرمجاز، پایش مستمر کیفیت آب رودخانهها، مشارکت واقعی بخش خصوصی با نظارت کارشناسی، و تنوعبخشی ژنتیکی مولدین، شروط لازم برای تبدیل «تعداد رهاسازیشده» به «جمعیت پایدار در دریا» بر شمرد و افزود: توجه به پرورش در قفس و فرآوری خاویار نیز در صورت رعایت استانداردهای زیستمحیطی و تجاری، میتواند گیلان را به قطب صادرات خاویار پایدار در منطقه تبدیل کند و آنچه امروز در سفیدرود رها میشود، امانتی برای نسلهای آینده است و فقط با نگاه علمی و مشارکت همگانی حفظ خواهد شد. / گیلانستان
