شنبه, 26 آبان 1397
شناسه خبر:2455
به قلم احمدرضا روح الله زاد؛

خاشقچی پایان تاریخ مصرف بن سلمان؟!

  • انداز قلم

اختصاصی سوما؛ جمال خاشقچی روزنامه نگار منتقد رژیم عربستان پس از ورود به کنسولگری عربستان در استانبول ترکیه مفقود شده است. گمانه زنی ها از قتل این روزنامه نگار واشنگتن پست در داخل کنسولگری دارد.

دولت عربستان این اتهام را رد می کند. برخی رژیم های عربی همپیمان با عربستان نیز برای رفع اتهام قتل خاشقچی از سوی این رژیم تلاش می کنند. مثل انتشار عکسی از سوی رئیس پلیس کشور امارات متحده عربی که بسیار ناشیانه از خروج قاشقچی از کنسولگری عربستان در استانبول فتوشاپ شده بود!

- رژیم عربستان علیرغم انکار اولیه سرانجام پذیرفت که جمال خاشقچی برای ثبت ازدواج جدید خود وارد کنسولگری این رژیم در استانبول شده است و فیلم آن هم موجود است. اما مدعی است که وی پس از ثبت ازدواج خود کنسولگری را ترک کرده است. ادعایی که برای اثبات آن تاکنون هیچ مدرکی ارائه نکرده است. زیرا هیچکس خروج وی را مشاهده نکرده است و دوربین های امنیتی هم خروج خاشقچی را ثبت نکرده اند.

- یک گروه 15 نفری از شهروندان عربستان که گفته می شود دارای گذرنامه دیپلماتیک بوده در کمتر از چند ساعت وارد استانبول و کنسولگری عربستان در این شهر شده و با چمدان های یک شکل کنسولگری و ترکیه را به مقصد عربستان ترک کرده اند. موضوعی که قتل و خارج کردن جسد مثله شده جمال قاشقچی را در این چمدان ها تقویت کرده است.

- برخی گمانه زنی ها از دفن جسد روزنامه نگار منتقد سعودی در محوطه کنسولگری دارد البته نابود کردن جسد به وسیله مواد شیمایی هم می تواند محتمل باشد. تعلل عربستان در پاسخ به درخواست ترکیه جهت ورود نیروهای امنیتی و کارشناسی به ساختمان کنسولی می تواند در این چارچوب تعریف شود.

- تحلیلگران علت قتل وی را انتقاد صریح از سیاست های رژیم سعودی خصوصا در راه اندازی جنگ علیه یمن و همکاری با رژیم صهیونیستی می دانند. خاشقچی معتقد بود که سیاست های پادشاهی سعودی خصوصا شخص بن سلمان موجب خدشه وارد کردن به جایگاه عربستان در سطح جهان اسلام و بین الملل شده است و توصیه می کرد که بن سلمان هرچه سریعتر در سیاست های خود بازنگری کند.

- انتقاد روشن و بی پرده خاشقچی از همکاری عربستان با رژیم صهیونیستی و مخالفت با عادی سازی رژیم های عربی با اسرائیل، امکان همکاری موساد در قتل خاشقچی را به شدت تقویت کرده است. خصوصا که مسولان امنیتی دو رژیم در ماه های اخیر چندین دیدار با یکدیگر در عربستان و در فلسطین اشغالی داشته اند.

- واکنش دولت های غربی خصوصا دولت امریکا در قبال قتل خاشقچی در آغاز بسیار کمرنگ بوده است. حتی دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در مقابل پرسش از ماجرای خاشقچی گفت که سرنوشت وی در اولویت های وی قرار ندارد. کارشناسان علت این واکنش را در منافع اقتصادی حاصل از روابط با عربستان می دانند. قرارداد 460 میلیارد دلاری امریکا با عربستان یکی از دلایل واکنش کمرنگ امریکا نسبت به ماجرای قتل خاشقچی در کنسولگری عربستان در استانبول ترکیه است.

- مسئولیت جان خاشقچی پس از ورود قانونی به ترکیه بر عهده دولت ترکیه است. بنابر این قتل وی به دست رژیم سعودی در واقع نقض حاکمیت ترکیه است و دولت ترکیه باید در قبال این رفتار توهین آمیز رژیم سعودی که حاکمیت این کشور را رسما زیر سوال برده است، ساکت ننشیند. هر چند برخی کارشناسان با توجه به روابط اقتصادی ترکیه و عربستان احتمال عقب نشینی ترکیه از ماجرا را منتفی نمی دانند. همانطور که در ماجرای کشتی مرمره و کشته شدن 9 نفر از شهروندان ترک به دست ارتش اسرائیل واکنش خوبی از خود نشان نداد.

- فشار افکار عمومی کشورهای غربی را ناچار به اخذ مواضع محکمتری علیه عربستان کرده است. اینکه ترامپ اخیرا اعلام کرده است با حساسیت ویژه ای پرونده خاشقچی را دنبال می کند و اگر مشخص شود که دولت عربستان در این ماجرا مقصر است باید با تنبیه روبرو شود در واقع به دلیل فشار افکار عمومی است.

- کشورهای غربی تلاش دارند ماجرای قتل خاشقچی به گونه ای مدیریت شود تا به منافع اقتصادی شان با عربستان لطمه ای وارد نشود. به همین دلیل است که ترامپ نگران فروش 110 میلیارد دلار سلاح به عربستان است و دولت کانادا هم اعلام کرده فروش سلاح به عربستان را همچنان ادامه می دهد!

- به نظر می رسد غرب در تلاش است با توجه به ماجرای قتل این روزنامه نگار مشهور و منتقد عربستان داستان را به گونه ای مدیریت کند تا فشار افکار عمومی را که مخالف حمایت از عربستان است کاهش دهد و در عین حال منافع اقتصادی خود را حفظ کند.

- رژیم عربستان چندین پرونده سخت دارد که افکار عمومی در سطح بین المللی بشدت آن را دنبال می کند. جنگ یمن و قتل عام سازمان یافته مردم این کشور که پرونده حقوق بشری متعددی را علیه عربستان گشوده است. حمایت مالی، انسانی، لجستیکی و ایدئولوژیکی از تروریسم تکفیری - پرونده حمله به برج های دو قلو در 11 سپتامبر 2001 - بازداشت نخست وزیر لبنان - قتل منتقدین داخلی به سیاست های دیکتاتوری مانند شخ نمر - محاصره و بمباران شهروندان عربستانی که خواستار بهبود وضعیت رفاهی و سیاسی بودند در شهرها و روستا های منطقه العوامیه - غرب به دلیل وجود این پرونده ها در مورد ادامه همکاری با عربستان از سوی افکار عمومی تحت فشار قرار دارد. لذا به نظر می رسد حذف بن سلمان از معادله قدرت در عربستان به عنوان گناهکار اصلی در همه این پرونده ها می تواند تا حدی فشار افکار عمومی را کاهش دهد. بر این اساس تحلیلگران معتقدند تغییر در ساختار قدرت در عربستان منتفی نیست و از گزینه های چون محمد بن نایف و یا احمد بن عبدالعزیز به عنوان جانشین بن سلمان یاد می کنند.

- بن سلمان تلاش کرد با حذف نهادهای مذهبی از ساختار قدرت و یا کاهش نفوذ آنها در چارچوب چشم انداز اصلاحی 2030 پایه های قدرت خود را از خاندان سعود و تفکر وهابیت به بدنه مردمی منتقل کند و جوانان را به عنوان حامی اصلی خود داشته باشد. اما رفتارهای اقتدارگرانه و سرکوبگرانه وی در مواجهه با مخالفین و منتقدین نگرانی های زیادی را در افکار عمومی عربستان و خصوصا جوانان ایجاد کرده است. جوانانی که بی شک به مقتضای جوانی بیشترترین انتقاد را  و با حساسیت بالایی علیه برخی سیاست ها خواهند داشت. اکنون این سوال در جمعیت جوان عربستان مطرح است که آیا سرنوشت جمال خاشقچی که در پرونده خود خدمات زیادی برای رژیم سعودی داشت، در انتظار جوانان جامعه عربستان هم خواهد بود؟

- برخی تحلیلگران از تهدید به تنبیه بن سلمان توسط ترامپ و برخی دولت های غربی در ماجرای قتل خاشقچی، به عنوان بهانه ای برای دوشیدن بیشتر عربستان یاد می کنند. ولی به نظر می رسد غرب و خصوصا امریکا صلاح را در تغییر بن سلمان برای خارج کردن خود از فشار افکار عمومی بدانند و بر همین اساس شاید داستان خاشقچی پایانی بر تاریخ مصرف بن سلمان باشد.

ارسال نظر به عنوان مهمان

  • هیچ نظری یافت نشد

تبلیغ طلایی

تبلیغ نقره ای

تبلیغ برنزی

تبلیغات سوما

عملکرد سنجی

عملکرد سوما نیوز را چگونه ارزیابی می کنید؟

ما 72 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم